Լամայականություն

Լամայականություն


Լամայականություն – բուդդայականության հիմնական

ուղղություններից է, որն ի հայտ եկել 7-րդ դարում

Տիբեթում մահայանայի և վաջրայանայի (բուդդայական

թանթրիզմ) ներթափանցման ու տիբեթցիների տեղական

կրոնի (բոն-պո) հետ միաձուլման արդյունքում:

Այն տարածված է Տիբեթում, Մոնղոլիայում, Բուտանում,

Նեպալում: Անվանումը առաջացել է լամա-վանական կամ

քուրմ բառից, որը վաջրայանա բուդդիզմի

այս տեսակում գլխավոր կերպարն է:

Լամայականությունը մահայանայից է վերցրել իր հիմնական

ուսմունքը, կրոնափիլիսոփայական տեքստերը, պալիական կանոնը

և որոշակիորեն նաև պանթեոնը: Տիբեթական բուդդիզմը կենտրոնը

դարձավ վանական մենաստանը՝ լամայի գլխավորությամբ հիերարխիկ

կառույցը: Ծիսական գործողությունները լամայականության հիմնական

նպատակն էին, որով նրանք ցանկանում էին դուրս գալ

վերածնությունների անվերջանալի շղթայից: Հավատացյալի համար գլխավորը

դհարմայի իրագործման միջոցով ծառայությունների կուտակումն է, սանգհի

պաշտամունքը, մեղքերի թողության համար աղոթքների կատարումը:

Ծիսական գործողությունները բազմաբնույթ էին, օգտագործվում էին

սրբապատկերներ, երաժշտական գործիքներ, Գանժուր և Տանջուր

կանոնական տեքստերը, որոնք ուղեկցում էին առավել հայտնի

աստվածությունների նկարներով, որոնցից են

բուդդա Շակիամունին, բիդիսատվաները, Պադմադամբհավան,

հիմնադիր լամաները:

Լամայականության մեջ գլխավորը վանականը Դալայ-Լաման է,

որը հանդիսանում է Տիբեթի հոգևոր ու քաղաքական առաջնորդը:

Չինաստանի կողմից Տիբեթի բռնակցումից հետո Դալայ-Լաման բնակվում է

Հնդկաստանի Դհարմասալա քաղաքում և մեծ ազդեցություն չունի

Տիբեթի ներքին կյանքի վրա: Ներկայիս Դալայ լաման հրաժարվել է

քաղաքական առաջնորդությունից և «Արտաքսման մեջ գտնվող Տիբեթի

կառավարությունը» 2011թ.-ին ընտրել է վարչապետ, որի սիմվոլիկ

իշխանությունը տարածվում է միայն տիբեթյան սփյուռքի վրա: